AKSAMITKA

AKSAMITKA

Aksamitki, wielu nazywa je śmierdziuszkami :) ale ja je uwielbiam. Kwitną bardzo długo, jest wiele odmian i kolorów i odstraszają robale!

Doskonale sprawdza się na ogrodowych rabatach, sadzona na obwódki oraz w donicach na balkonach i tarasach.

 Wymaga stanowiska słonecznego (choć dość dobrze radzi sobie również i w lekkim półcieniu) oraz gleby żyznej i przepuszczalnej. W uprawie aksamitki nie należy przesadzać z nawożeniem azotem, gdyż przyczynia się ono do nadmiernego rozwoju liści kosztem kwiatów. Warto rośliny podlewać regularnie, choć aksamitka dobrze znosi okresy suszy.

Można wysiewać ją do skrzynek albo bezpośrednio do gruntu.

Aksamitki to kwiaty jadalne. Można dodawać do tłustych mięs, zup, sosów, past rybnych, w małych ilościach. Płatki jej kwiatów stanowią jedno z najbogatszych i najcenniejszych źródeł karotenoidów o działaniu przeciwutleniającym i przeciwnowotworowym. Wyciąg z kwiatów aksamitki zawiera około 27% karotenoidów, w tym estry ksantofili 86,1%, estry kryptoksantyny 1,5%, ß-karoten 0,4%. Zawartość ksantofili w suchej masie kwiatów aksamitki wynosi 17,8 g·kg-1. Najważniejszym związkiem tej grupy barwników jest luteina, wzmacniająca wzrok (jej zawartość wyższa w kwiatach o ciemnej barwie).

Dwufazowy płyn z aksamitki:

Płyn dwufazowy możemy stworzyć ze świeżego lub suszonego ziela i kwiatów. W suszonym surowcu jest więcej luteiny, zalecam zatem suszone aksamitki. Aksamitki najlepiej suszyć szybko, aby składniki aktywne "nie straciły mocy".

Przygotowany surowiec zalać olejem np. olej z otrębów ryżowych o temperaturze 50C i alkoholem 40% . Naczynie szczelnie zamknąć, wstrząsnąć i zostawić do wytrawienia na 14 dni, następnie  przefiltrować. W ten sposób uzyskamy dwufazowy płyn (górna warstwa olej, dolna alkohol). Lipofilne substancje aktywne rozpuszczą się  w oleju, zaś substancje hydrofilne lepiej będą rozpuszczać się w rozpuszczalnikach polarnych jakim jest alkohol. 

Związki rozpuszczalne w oleju:

• luteina i zeakstyna- chronią oczy przed wolnymi rodnikami, wzmaga aktywność enzymów przeciwutleniających, chronią przed zaćmą, zmniejszają efekt zmęczonych oczu, chronią przed zwyrodnieniem plamki żółtej.
• beta-karoten- działanie antyoksydacyjne,  odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie wzroku po zmierzchu, opóźnia proces starzenia się skóry.
• kumaryny- charakteryzują się działaniem wzmacniającym naczynia limfatyczne,  pobudzające przepływ krwi, działają przeciwzapalnie i zmiękczająco.
• olejki eteryczne,
• linalol- związek zapachowy, odstrasza komary.
• lipoken- przeciwuletniacz, chroni w szczególności układ krwionośny.

Związki rozpuszczalne w alkoholu:

• garbniki-wywołują efekt ściągający, dezaktywuje bakterie i wirusy,
• flawonoidy (rutyna, izoramnetyna, kwercetyna)-zwiększają elastyczność, łamliwość naczyń krwionośnych, 
• Jak zażywać?

Płyn może zażywać doustnie, lub zewnętrznie nacierając zmiany skórne i zwiotczałą pozbawioną blasku cery.
 

• choroby skóry (toczeń, łuszczyca, łysienie)
• nieżyt gardła, zatok, oskrzeli, zapalenia płuc, infekcje bakteryjne, 
• niedobór estrogenów u kobiet,
• depresja, lęki